MATE

MULTIDIMENSIONAL ANALYTICAL TRAINING IN EDUCATION

Jan Przewoźnik

Artykuł został przygotowany dla projektu MATE:

http://www.mchess.eu/index.php/en/about-cat/cat-project.html

Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji w Lublinie zaprasza szkoły, nauczycieli,

uczennice i uczniów w wieku 10-13 lat do wzięcia udziału w drugim etapie badań.

* * *

Nicholas Carr pisze o „płytkim umyśle” w erze cyfrowej;

Manfred Spitzer zwraca uwagę na “cyfrową demencję”.

Oto realne wyzwania dla współczesnej psychologii poznawczej.

Od lat staram się rozwijać i promować metodę poszerzania i pogłębiania procesów myślenia – poprzez kontrolę dziewięciu ważnych wskaźników (patrz na przykład: Jan Przewoźnik: Myśl – Działaj – Zwyciężaj! Psychologia szachów w praktyce. Gorzów Wielkopolski 2003, 2011).

Metoda bazuje na metodologii Adriaana de Groota (Adriaan de Groot: Thought and Choice in Chess. The Hague 1965).

Kiedy podejmujemy decyzję w BARDZO WAŻNEJ SYTUACJI możemy zadać sobie kilka adekwatnych pytań, na przykład:

M – liczba wszystkich rozpatrywanych posunięć, zawartych w całym drzewie gry: Jak wiele danych przetwarzam? Jak wielu danych jeszcze potrzebuję?

N – ogólna liczbę kolejnych propozycji rozwiązania (N – „gałęzie” w drzewie gry): Jak odkryję, ile jeszcze danych pominąłem?

A – zbiór rozpatrywanych przez badanego opcji rozwiązania: Czy rzeczywiście eksploruję sytuację i problem wystarczająco szeroko? Czy zdefiniowałem problem zbyt wąsko? Czy zdefiniowałem problem zbyt szeroko?

Dmax – najdłuższy obliczany wariant, mierzony liczbą posunięć białych i czarnych (jak daleko osoba badana jest w stanie przewidzieć konsekwencje): Czy przewidziałem konsekwencje wystarczająco daleko? Jak daleko jestem w stanie przewidzieć możliwe konsekwencje?

nn – ogólna liczba kolejnych zmian w propozycjach rozwiązania: Czy proces mojego myślenia jest dobrze ustrukturyzowany?

Pmax – najczęściej rozpatrywana propozycja (opcja) rozwiązania: Czy jestem w stanie wystarczająco koncentrować się na najlepszej opcji?

Pser – liczba powtórnie rozpatrywanych propozycji rozwiązania, ale tylko w jednej, nieprzerwanej, najdłuższej serii (to miara koncentracji): Czy jestem w stanie koncentrować się wystarczająco długo na jednej opcji w jednym momencie?

W – wartość wybranego ostatecznie posunięcia: Jaką wartość ma moje rozwiązanie?

T – czas namysłu: Jak wykorzystałem/wykorzystałam czas namysłu?

I proszę, nie wybieraj żony lub męża tą metodą. Słuchaj serca.

* * *

Umiejętność liczenia wariantów jest jednym z filarów szachowego rozwoju. Drugim jest poszukiwanie „chunków”.

Więcej informacji na ten temat można znaleźć tutaj:

http://www.janprzewoznik.pl/testy/mapa01.php

http://www.janprzewoznik.pl/artykuly/percepcja_w_szachach.php

http://www.janprzewoznik.pl/artykuly/szachy_idee_2013_01.php

* * *

Drogi Czytelniku!

Przejdźmy teraz do praktyki. Przeanalizuj, proszę najlepszą i „nieśmiertelną” partię Garriego Kasparowa:

http://view.chessbase.com/cbreader/2017/11/27/Game858747093.html

Porównaj analizy tutaj:

Garri Kasparow (w sotrudnicziestwie z Dmitrijem Plisieckim):

Moj szachmatnyj put. 1993-2005. Tom 3, s. 226-230. Ripoł Klasik, Moskwa 2014.

Jeżeli to zadanie jest zbyt trudnym orzechem do zgryzienia, to masz do rozwiązania jeszcze jedno. Białe na posunięciu. 😊

Powodzenia w eksploracji Twojej rzeczywistości wystarczająco szeroko i głęboko!

I na koniec – pamiętajmy, że w nieświadomym umyśle zawarta jest mądrość, którą także trzeba szanować.